Collectieve actie tegen energieleveranciers.

Wat is er precies aan de hand?

Wij voeren een collectieve actie tegen Vattenfall, Eneco, Essent, Greenchoice, Budget Thuis en Energiedirect (de “Energieleveranciers”) voor Nederlandse consumenten die vanaf 1 april 2017 energie hebben afgenomen bij de Energieleveranciers op basis van een variabel tarief.

Onze collectieve actie gaat over een oneerlijk wijzigingsbeding dat Energieleveranciers hanteren in hun leveringsovereenkomsten met consumenten voor de levering van energie in Nederland. De Energieleveranciers vinden dat hun productvoorwaarden en algemene voorwaarden hen het recht geven om de variabele tarieven eenzijdig te verhogen. Wij vinden dat de Energieleveranciers hun klanten onvoldoende hebben geïnformeerd over het risico op tariefsverhogingen.

Alle Energieleveranciers gebruiken sinds 1 april 2017 de algemene voorwaarden voor de levering van elektriciteit en gas aan kleinverbruikers 2017 van branchevereniging Energie-Nederland (de “Algemene Voorwaarden 2017”). In artikel 19.3 van de Algemene Voorwaarden (versie 1 april 2017), soms in combinatie met artikel 2 van het modelcontract en/of de bepalingen in de verschillende leveringsovereenkomsten en productvoorwaarden geven de Energieleveranciers zichzelf het recht om de leveringstarieven tussentijds aan te passen (We noemen deze voorwaarden het “Wijzigingsbeding”):

“19.3. Wij kunnen met elkaar afspreken dat wij de leveringstarieven mogen veranderen tijdens de overeenkomst. Redenen hiervoor zijn overheidsbesluiten en de ontwikkelingen op de markt voor elektriciteit of gas, waaronder prijsontwikkeling op de groothandelsmarkten voor elektriciteit of gas, wijzigingen met betrekking tot marge en prijs- en inkooprisico’s, Wijzigingen in de kostenstructuur voor het betreffende product en wijzigingen in onze algemene kosten-structuur. Ook andere, uitzonderlijke, omstandigheden kunnen een reden zijn om de leveringstarieven te veranderen, in dat geval zal deze reden duidelijk aan u uitgelegd worden.”

De Energieleveranciers hebben sinds 1 april 2017 de leveringstarieven van consumenten in Nederland meerdere keren verhoogd op basis van het Wijzigingsbeding. Vooral in 2022 hebben Nederlandse huishoudens de pijnlijke consequenties daarvan ervaren: in 2022 betaalden zij volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek gemiddeld 86% meer voor hun energie dan in 2021.

De problematiek rondom het Wijzigingsbeding heeft tot uiteenlopende gerechtelijke uitspraken geleid. De rechtbank en het Gerechtshof Amsterdam hebben het Wijzigingsbeding van Vattenfall vernietigd omdat het beding niet voldoet aan wet- en regelgeving over de rechten van consumenten. Volgens het gerechtshof heeft Vattenfall de consumenten onvoldoende geïnformeerd over de mogelijkheid van tussentijdse tariefsverhogingen én de daaraan verbonden risico’s.

Vattenfall is het niet eens met het arrest van het gerechtshof Amsterdam en heeft cassatieberoep bij de Hoge Raad ingesteld. De Hoge Raad beoordeelt of een lagere rechter (in dit geval het gerechtshof Amsterdam) bij een uitspraak het recht juist heeft toegepast en of de procedure op de juiste wijze is gevolgd.

Voordat de Hoge Raad uitspraak doet over een zaak krijgt hij advies van een advocaat-generaal. Op 29 mei 2026 adviseerde de advocaat-generaal de Hoge Raad om het arrest van het gerechtshof Amsterdam niet in stand te laten en de zaak opnieuw te laten behandelen door een ander gerechtshof. De Hoge Raad hoeft het advies van de advocaat-generaal niet te volgen. Als de Hoge Raad het advies van de advocaat-generaal volgt dan zal de zaak waarschijnlijk opnieuw behandeld worden door een ander gerechtshof. Dat betekent overigens niet automatisch dat de uitkomst anders zal zijn, maar wel dat de zaak opnieuw wordt beoordeeld. De uitspraak van de Hoge Raad wordt eind 2026 verwacht. Op onze website zullen wij updates plaatsen over de procedure bij de Hoge Raad.

De afname van energie is een primaire levensbehoefte. De energiemarkt is voor de gemiddelde consument een zeer ingewikkelde en onvoorspelbare markt. Het Wijzigingsbeding geeft de Energieleveranciers in essentie het recht om in alle denkbare situaties de financiële risico’s van variabele leveringstarieven af te wentelen op de consument, zonder dat de consument wordt geïnformeerd over de aard en omvang van dat risico. De meeste mensen zullen er rekening mee houden dat variabele leveringstarieven op enig moment kunnen veranderen. Dat neemt niet weg dat de Energieleveranciers de consumenten goed moeten uitleggen dat de tarieven kunnen veranderen. Bijvoorbeeld door duidelijk uit te leggen om welke redenen, met welke frequentie, volgens welke berekeningsmethode en/of tot welk maximumbedrag zij de leveringstarieven kunnen wijzigen. Wij vinden dat de Energieleveranciers de consumenten onvoldoende hebben geïnformeerd over de risico’s van variabele leveringstarieven. Hierdoor hebben consumenten mogelijk een variabel energiecontract afgesloten terwijl zij niet goed begrepen dat zij risico lopen als de prijs voor energie steeg. Volgens ons is het Wijzigingsbeding daarom oneerlijk en mochten de Energieleveranciers de variabele leveringstarieven dus ook niet verhogen.

In juridische termen betekent dit dat het Wijzigingsbeding vernietigbaar is en dat de Energieleveranciers het verschil tussen de originele leveringstarieven en de daadwerkelijk betaalde leveringstarieven moeten terugbetalen.

In deze procedure eisen wij dat het Wijzigingsbeding als oneerlijk wordt erkend en vernietigd. Ook eisen wij dat de Energieleveranciers de consumenten financieel compenseren. Verder willen wij dat de Energieleveranciers stoppen met het gebruik van oneerlijke bedingen in hun contracten. Tot slot staan wij open voor overleg met de Energieleveranciers om samen tot een eerlijk en redelijk wijzigingsbeding te komen. Een samenvatting van onze dagvaarding is via deze link te raadplegen op de website van de rechtspraak: Dagvaarding Eerlijke Handelspraktijken vs Budget Thuis BV cs 30-6-2025.